Serbia

Simptomi anemije

Anemija može pogoditi mnoge telesne sisteme, uključujući centralni nervni sistem (CNS), vaskularni sistem, kardiorespiratorni sistem i urogenitalni trakt

Uticaj na kardiorespiratorni sistem Dispneja Tahikardija, palpitacije Uvećanje srca, hipertrofija Rizik od nastanka srčane insuficijencije	Uticaj na CNS Zamor Depresija Poremećaj kognitivne funkcije
Uticaj na vaskularni sistem Bledilo kože, sluznica i beonjača	Uticaj na urogenitalni trakt Menstrualni problemi Gubitak libida

Nivo hemoglobina u renalnoj anemiji

Dijagnoza renalne anemije se postavlja kada nivo hemoglobina padne ispod određene granice, definisane od strane različitih stručnih organizacija: National Kidney Foundation Kidney Disease Outcome Quality Initiative (NKF-KDOQI), Svetska zdravstvena organizacija (SZO), i European Best Practice Guidelines (EBPG) for the Management of Renal Anaemia in Patients with Chronic Renal Anaemia in Patients with Chronic Renal Anaemia.

Organizacija	Granične vrednosti nivoa hemoglobina za dijagnozu anemije (g/dL)
	Odrasli muškarci	Odrasle žene
NKF-KDOQI1	13.5	12
WHO2	13	12 (11*)
EBPG3	13.5 (12†)	11.5

*Trudnice
† muškarci stariji od 70 godina

 

Hronična bolest bubrega (CKD) i anemija

Anemija predstavlja glavnu komplikaciju hronične bolesti bubrega, i pogađa čak i bolesnike u ranom stadijumu bolesti. Nivo hemoglobina progresivno opada sa pogoršanjem funkcije bubrega ⁴. Renalna anemija se još ranije javlja kod dijabetičara ⁵

Rani stadijum hronične bolest bubrega se karakteriše oštećenjem bubrega uz očuvanu funkciju. Kako bolest progredira (stadijumi 2-5), progresivno se pogoršava oštećenje bubrega a jačina glomerulske filtracije (GFR) opada ¹

Stadijum	Opis	eGFR (mL/min/1.73 m 2 )
1	Oštećenje bubrega* uz normalan ili povišen nivo GFR	>90
2	Oštećenje bubrega uz blago smanjenje GFR	60–89
3	Umereno smanjenje GFR	30–59
4	Teško oštećenje GFR	15–29
5	Bubrežna insuficijencija	<15 ili dijaliza

* Definisano od strane National Kidney Foundation kao “patološka abnormalnost ili znaci oštećenja, uključujući poremećene vrednosti testova krvi ili mokraće’ ¹

 

Kako je CKD povezana sa renalnom anemijom?

Hemoglobin se prenosi krvlju uz pomoć crvenih krvnih zrnaca. Crvena krvna zrnca potiču iz mijeloidne matične ćelije kostne srži (burst-formin unit-erythroid [BFU-E] i colony-forming unit-erythroid [CFU-E] ćelije) i nastaju procesom eritropoeze. Kao ključni prvi korak, hormon eritropoetin, koga proizvode bubrezi, se vezuje za BFU-E i CFU-E ćelije i dovodi do njihove deobe i nastajanja proeritroblasta. Posle brojnih stadijuma ćelijskih deoba i diferencijacije, formiraju se zrele, hemoglobinom bogate ćelije crvene krvne loze.

 

Uzroci nastanka renalne anemije mogu biti mnogobrojni:

• Smanjena stimulacija eritropoeze – Sa progresivnim oštećenjem bubrega usled CKD, bubrezi gube moć produkcije eritropoetina, što dovodi do renalne anemije ⁶.
• Gubitak crvenih krvnih zrnaca – bolesnici sa hroničnom bolešću bubrega imaju povećan rizik od gubitka krvi usled loše funkcije trombocita, što dovodi do krvarenja. Jedan od razloga za gubitak krvi kod bolesnika sa CKD je i dijaliza ⁷.
• Skraćen životni vek crvenih krvnih zrnaca – dok je prosečan životni vek crvenih krvnih zrnaca 120 dana, kod bolesnika sa CKD koji se leče dijalizom, životni vek je kraći za trećinu ⁷.

Usled svega navedenog, dolazi do smanjenja nivoa gvožđa u organizmu. Tako na primer, bolesnici na dijalizi mogu da izgube 3-5 g gvožđa godišnje ⁷.

 

Dijagnostika

Na grafikonu je prikazana dijagnoza renalne anemije kod bolesnika sa CKD.⁷

Literatura:

1. KDOQI (United States National Kidney Foundation ‘Kidney Disease Outcomes Quality Initiative’). Available at http://www.kidney.org/professionals/KDOQI/guidelines_anemia/index.htm
   [Accessed December 2006].
2. Iron Deficiency Anaemia. Assessment, Prevention, and Control. A guide for programme managers. World health organization 2001.
3. Revised European Best Practice Guidelines for the Management of Anaemia in Patients with Chronic Renal Failure. SECTION I. Anaemia Evaluation. Nephrol Dial Transplant 2004;19:ii2–ii5.
4. Jungers PY, Robino C, Choukroun G, et al. Incidence of anaemia, and use of epoetin therapy in pre-dialysis patients: a prospective study in 403 patients. Nephrol Dial Transplant 2002;17:1621–1627.
5. Bosman DR, Winkler AS, Marsden JT, et al. Anemia with erythropoietin deficiency occurs early in diabetic nephropathy. Diabetes Care 2001; 24:495–499.
6. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. National Institutes of Health. Anemia in Kidney Disease and Dialysis. NIH Publication No. 05–4619.
7. Nurko S. Anemia in chronic kidney disease: causes, diagnosis, treatment. Cleve Clin J Med 2006;73:289–97.