Informacije na ovim stranicama su namenjene zdravstvenim radnicima.

Kako nastaje renalna anemija?

Renalna anemija nastaje kao posledica hronične bolesti bubrega (CKD) i javlja se rano nakon nastanka CKD, uz konstantno pogoršanje kako bolest napreduje. CKD se definiše kao oštećenje bubrega sa strukturnim i/ili funkcionalnim oštećenjima, ili jačina glomerulske filtracije (GFR) <60 mL/min/1.73 m2 , ili i jedno i drugo, tokom ≥3 meseca. Stadijumi CKD su prikazani u donjoj tabeli1:

Stadijum

Opis

eGFR (mL/min/1.73 m 2 )

1

Oštećenje bubrega* uz normalan ili povišen nivo eGFR

>90

2

Oštećenje bubrega uz blago smanjenje eGFR

60–89

3

Umereno smanjenje eGFR

30–59

4

Veliko smanjenje eGFR

15–29

5

Bubrežna insuficijencija

<15 ili dijaliza

*Definisano od strane National Kidney Foundation kao patološke abnormalnosti, ili markeri oštećenja, uključujući abnormalnosti u krvnoj slici, urinu, ili rezultatima testova’.

CKD se može razviti kao posledica više stanja, uključujući glomerulonefritis, diabetes mellitus, i hipertenziju 2–6, kao posledica oštećenja nefrona, čime se smanjuje njihov filtracioni kapacitet. Tri najčešća uzroka terminalne bubrežne bolesti (ESRD) su diabetes mellitus (35.4%), hipertenzija (30.3%) i hronični glomerulonefritis (14.2%)7. Danas, dijabetes pogađa oko 220 miliona ljudi širom sveta 8, dok se procenjuje da od hipertenzije boluje skoro milijarda ljudi 9. Očekuje se da prevalenca oba oboljenja značajno poraste u narednih 20 godina 9. Drugi faktori rizika za razvoj CKD uključuju: policistična bolest bubrega, hronične infekcije bubrega i urinarnog trakta, autoimuna oboljenja i opstrukcije urinarnih puteva (npr. kamenje, tumori) 10.

U ranoj fazi bolesti, anemija se javlja kod oko 25% bolesnika sa CKD, a zatim taj broj raste na 75–95% u kasnim fazama bolesti, pogotovo tokom dijalize 11,12. CKD uzrokuje renalnu anemiju prevashodno smanjenjem produkcije eritropoetina, što dovodi do izrazito niskih koncentracija hemoglobina 1.

Drugi mehanizmi pomoću kojih CKD može dovesti do anemije uključuju13:

  • Gubitak krvi tokom dijalize.
  • Skraćen životni vek eritrocita (oko 80 dana kod bolesnika na dijalizi u odnosu na 120 dana kod zdravih osoba).
  • Neefikasan transport gvožđa.
  • Nedostatak vitamina B12 i folata.
  • Inflamaciju.

Sledece u ovom odeljku (Kakve su posledice renalne anemije?)  Read more


Literatura:

  1. KDOQI (United States National Kidney Foundation ‘Kidney Disease Outcomes Quality Initiative’). American Journal of Kidney Diseases, Vol 39, No 2, Suppl 1 (February), 2002: pp S46-S75
  2. SABM Glossary
  3. Alebiosu CO, Ayodele OE. The global burden of chronic kidney disease and the way forward. Eth Dis 2005;15:418–23.
  4. Barsoum RS. Chronic kidney disease in the developing world. N Engl J Med. 2006;354:997–9.
  5. El Nahas M. Chapter 75 "Epidemiology and pathophysiology of chronic kidney disease - factors affecting initiation and progression of CKD", in Comprehensive Clinical Nephrology 4th Edition, edited by Floege J, Johnson RJ, Feehally J, Mosby Edinburgh, 2003.
  6. National Kidney Foundation. Chronic kidney disease (CKD). Available at: http://www.kidney.org/kidneydisease/ckd/index.cfm. [Accessed December 2006].
  7. Fishbane S, Berns JS. Haemoglobin cycling in hemodialysis patients treated with recombinant human erythropoietin. Kidney Int. 2005;68:1337–43.
  8. World Health Organization. Diabetes. Available at: http://www. who.int/mediacentre/factsheets/fs312/en. [Accessed December 2006].
  9. Chockalingam A, Campbell NR, Fodor JG. Worldwide epidemic of hypertension. Can J Cardiol. 2006;22:553–5.
  10. American Association of Kidney Patients. Kidney beginnings: a patients’ guide to living with reduced kidney function. Available at http://www.aakp.org/library/attachments/ckdbook.pdf [Accessed December 2006].
  11. McClellan W, Aronoff SL, Bolton WK. The prevalence of anaemia in patients with chronic kidney disease. Curr Med Res Opin. 2004;20:1501-1510.
  12. Astor BC, Muntner P, Levin A, et al. Association of kidney function with anaemia: the third national health and nutrition examination survey (1988-1992). Arch Intern Med. 2002;162:1401–8.
  13. Nurko S. Anaemia in chronic kidney disease: causes, diagnosis, treatment. Cleve Clin J Med. 2006;73:289–97.